شناسنامه
مرگ جناب نویسنده / امیرحسین خورشیدفر
ناشر به کتابهای پس مانده نگاه میکند. جلوی چشم کارگرهای انبار نمیشود سیگار کشید. موقوف است. شل بگیری یک روز میبینی یک ته سیگار آتش سوزی راه انداخته. کتابفروشی در اطراف میدان انقلاب حاضر است همهشان را به یکپنجم قیمت بخرد و در قفسهی هزار تومانیها و فوقش دو هزار تومانیها بچپاند. البته کتابها نو هستند؛ تر و تمیز. نخ نایلونی دستههای چندتاییشان باز نشده. اما پخشیها وقتشان را تلف نمیکنند. «حرفش را هم نزنید. اینها خواهان ندارد.» اجارهی انبار خداتومان است. کتابهای این نویسنده از مد افتادهاند. اگر مسالهی بیماری نویسنده در میان نبود؛ تبعید میشدند به مغازههایی بدون ویترین، کنار پیراشکی فروشی و این جور جاها.
مرگ نویسنده اغلب باعث میشود فروش کتابها تکانی بخورد. در کتابفروشی از قفسههای عمودی دیواری به میز و پیشخوان منتقل شود، در ردیف پرفروشها و تازهها. کتابفروش ممکن است ابتکاری به خرج دهد و با فونت "ترافیک" یا "تایمز نیو رومنس" جملهیی تایپ کند که کتابهای فلانی موجود است و به شیشهی ویترین بچسباند. برگههای دیگری هم به شیشه نصب شده. کتابهای پرطرفدار. اما این یکی ضمناً حامل خبر مرگ هم هست. نویسندهی مرده خبرنگارها را به صرافت میاندازد که دوستان و معاشرانش را از زیر سنگ هم که شده پیدا کنند. زنگ میزنند. میشنوند: «والله من تازه خبر را شنیدم. حالم زیاد مساعد نوشتن نیست. اصلاً الان وقتش نیست دوست عزیز.» بعد محترمانه گفته میشود: «ما دوست داریم در این موقعیت حتماً نوشتهیی از شما داشته باشیم. ایشان خیلی مهجور و بی سر و صدا بودند.» راضی میشوند. یادداشتهایی مینویسند یا میگویند و نوشته میشود. مشخص میشود که مرگ نویسنده دقیقاً به کدام ناحیه از ادبیات و فرهنگ صدمه وارد کرده است. یک نفر جمله کلیدی را کشف میکند؛ چیزی که از آن به بعد تکرار و تایید میشود. مثلاً «او واقعاً فروتن بود». به نظر میرسد آثار نویسنده همواره زیر ذره بین بوده است.
گروهی از نخبگان بدون چشمداشت به صورت مخفی و بدون جار و جنجال اما با وسواس و حساسیت فراز و فرود نویسنده را تعقیب کردهاند. گاهی به مناسبتی در موقعیتی که از هر لحاظ سنجیده و مناسب است نکتهیی را به نویسنده تذکر دادهاند. «به خودش گفتم. لزومی نداشت هرجا میرسم جار بزنم، به خصوص که آدم رکی هستم.» با مرگ نویسنده طلسم سکوت شکسته شده. موعد مقرر برای بازگویی دانستهها فرارسیده است. گفته میشود: «او البته هیچ گاه نتوانست موفقیت فلان کتاب را تکرار کند. با این همه برای نسل جوان و تازه به دوران رسیده واجب است که در این آثار تعمق کند؛ چراکه او خیلی پیشتر از فلانی و فلانیها در حیطهیی پرخطر طبع آزموده است.» واضح است که نویسندهی مرده در زمان حیاتش به جایگاهی که حقیقتاً مستحقش بود دست نیافته. اصولاً کسب تشخص مورد نیاز برای حضور در این جور جایگاهها از عهدهی آدم زنده خارج است. مردگان حائز سکون و ثبات مورد نظر هستند. البته خوشبختانه نویسنده به هیچ وجه نمیمیرد. گردش خون و ضربان قلب و اموری از این دست باعث نمیشود نویسنده با آثارش که بر اثر مرگ او موقتاً حیات پیدا کردهاند؛ به زندگی خود ادامه ندهد. بنابراین حالا که نویسنده مرده بهترین فرصت است تا شأن و جایگاهش برای همه آشکار شود. نویسنده به هر حال ویژگیهایی دارد.
با طرح همان ویژگیها سکه و مدالی ضرب میشود تا بر سینهی مرده نصب شود. گفته میشود: «او در این گونه یکی از بهترینها بود.» از آنجا که نویسندهی مرده یکی از بهترینها بوده است تردیدی نیست که در حقش ظلم شده و به دلایل مختلف منجمله اعمال نفوذ برخی محافل و پدرخواندهها دور از چشم نگه داشته شده. حالا وقت آن است که ناشر فایلها را به دقت وارسی کند. با خانوادهی آن مرحوم تماس بگیرد و برخی توافقات پیشین را یادآوری کند. پرسیده میشود: «مطمئنید که چیزی ندیدید؟ همه جا را گشتهاید؟ اتاق کارشان؟ دفتر و دستکهای قدیمی؟ دستنوشتهها؟ دوستی، آشنایی؟ خارج چطور؟ مثلاً سوئد؟» میگردند و پیدا میشود. آخرین نوشتهی نویسنده. وقت فس فس کردن نیست. خاطرات مرور میشود تا مواد لازم برای ایجاد دین به نویسندهی مرده تامین شود. این کتاب آخر باید به بهترین شکل و از آن مهمتر با عجله و بدون آنکه آبها از آسیاب بیفتد منتشر شود؛ قبل از آنکه جو بازار بشکند. «شنیدهیی که فلانی که اسم و رسمدارتر است هم حال و روز خوشی ندارد.» مهلت نویسندهی مرده تا مردن نویسنده بعدی است.
اعتماد
۱۳۸۸/۱۰/۲۹
مطالب مرتبط
هم اندیشی
ارسال صفحه به دوستان
چاپ
انقلاب اسلامی و هاشمی رفسنجانی
مجذوب امام بودم و برای سؤال کردن از کوچه یخچال قاضی تا حرم دنبال ایشان میرفتم. سؤال بهانه بود، دلم میخواست ایشان را ببینم. کمکم تبادل مسائل سرّی سیاسی در مبارزه بین ما ایجاد شد... سالنامه را قبل از انتشار با 5 تومان پیشفروش میکردیم و بعد از انتشار 7 تومان میفروختیم... اولین بار آیتالله خامنهای را در درس خارج مرحوم محقق داماد دیدم.
۱۳۸۸/۱۲/۰۶
حرفهاییکه شنیده نشد/ محمد نوریزاد
روزمرّگی بختکی نیست که از آسمان فرود آید... بلکه حاصل قرار گرفتن آدمهای کم بنیه، کم هوش، کم رمق، کم انگیزه، ترسو، و البته پرمدعا بر برخی از منصبهای مدیریتیاست... مگر نه اینکه استعدادهای بیفرهنگی موجود، فارغ از برنامههای جورواجور ما و در زیر لایههای زیرین جامعه، سر به کار سامان خود داشتهاند، در حالی که ما مصرانه، اصرار بر ندیدن و بحساب نیاوردنش داشتهایم؟
۱۳۸۸/۱۱/۲۰
3واقعه در 3زمان مختلف / مریم ادیبی
یحیا و بهاء آموختهاند که برای بودن باید رفت، پس سفری را شروع میکنند که انتهای آن درک بخشی از حقیقت است... یحیا در سفر درونی و بیرونی خود مسیری سخت را طی میکند، در بیابان راه را گم میکند، سراب میبیند... در نهایت به کمک کنیزکی به نام «مستوره» مسیر را پیدا میکند...
۱۳۸۸/۱۱/۱۹
هنرمندانی که در سال88 درگذشتند
برندگان "تندیس حافظ" دنیای تصویر
آثار عکاسان و فیلمسازان سینمای جوان نیشابور در نیاوران
"شجریان" عید در لندن است
قیصر 40سال بعد در خانه هنرمندان
چرا انجمن نمایش منحل شد؟!
عکسهای قدیم شاه عبدالعظیم
کنسرت "نوای کهن" در تالار آسمان
100هزار یورو به بهترین عکاس سال
نمایشگاه "تورهای عکاسی خلاق"
"گنجه درد" برندهی اسکار 2010
دوئت پیانو و آواز کلاسیک نابینایان
بانوان کردی ژیوار درتالار وحدت
قالیچههایتصویری در گالری گلستان
کنسرت"پریشاد"در فرهنگسرای نیاوران
برنامههای رادیو جوان در نوروز89
خواب تلخ
سمیه کاووسی
خنکای سپیدهدم دیدار
سارا شخصی
بعد از ظهری، حضرت آدم
ایتالو کالوینو/ رضا قیصریه
نمدی پوش
احمد شاکری
هشت بهشت
محسن حدادی
هفت شهر عشق
روژه ایکور/ ابوالحسن نجفی
کپسول نذری
سید علی موسوی
گل خورشید برآورده سر از خاور گل
احد دهبزرگی
عذاب دوست داشتن تلافی گناهمه
عبدالجبار کاکایی
به تمنا به در خانهی شاه آمدهایم
ناصر مکارم شیرازی
با توام دیگر ز دردی بیم نیست
فروغ فرخزاد
سر خمّمی سلامت شکند اگر سبویی
فصیح الزمان شیرازی
اشکال از کروبی است
شهرام شکیبا
آمار کشک نیست
علیرضا ناظر فصیحی
وسیله دفاعی بیولوژیک
پیمان قاسمخانی
حرفهامان طلاست 30سال...
سعید بیابانکی
نشستن با کتاب
برای غربت فتح
میان اشک و لبخند
10جلد برگزیدهی 2008
و اینک آخر الزمان...
سمیه کاووسی
مبادا خون سیاوش بر زمین بریزد
مرجان فولادوند
بوی پیراهن یوسف
حسین شرفخانلو
پیشنهاد شما
پشت جلد
فهرست
روی جلد
|
پیشنهاد ما
|
نقد و نظر
|
بازارچه
|
کتابخانه
|
نقطه سر خط
|
پیشنهاد شما
|
دیگران
|
شناسنامه
کلیه حقوق متعلق است به موسسه « میراث اهل قلم » . باز نشر مطالب با ذکر « کتاب نیوز » بلامانع است.
