کتاب نیوز  شناسنامه

فیلسوفی که با ارسطو اشتباه گرفته شد

مولف کتاب «فلسفه افلوطین» این اثر را شرحی مفصل بر آرا و اندیشه‌های فیلسوف مصری، افلوطین برشمرد و گفت: اندیشه‌های این فیلسوف اشراقی تأثیر بسیاری بر فلسفه اسلامی گذاشت، اما بسیاری از این تأثیرات به اشتباه به ارسطو نسبت داده می‌شوند.

غلامرضا رحمانی در گفت‌وگو با ایبنا، اظهار داشت: این اثر حدود 650 صفحه است که از میان منابع بسیاری گردآوی شده که البته این منابع به راحتی در دسترس نبودند. این پژوهش که موضوع پایان‌نامه‌ام را نیز شامل می‌شود، تنها به جمع‌آوری مطالب نپرداخته، مسایل و موضوعات را نقد و تحلیل می‌کند.

وی همچنین به معرفی مختصر «افلوطین» پرداخت و گفت: او فیلسوفی مصری بود که ابتدا قصد فلسفه خواندن نداشت، اما پس از علاقه‌مندی به فلسفه، برای آموختن آن به ایران و هند رفت. اقامتش در ایران همزمان با بروز جنگی می‌شود که وی را ناچار به عزیمت به «انتاکیه» ترکیه می‌کند. او پس از پشت سر گذاشتن وقایعی به رم رفت.

نویسنده کتاب «آموزش منطق» ادامه داد: او در این شهر مکتب فلسفی‌اش با نام «فلسفه نوافلاطونی» را تأسیس کرد و به تألیف رسایلش پرداخت. وی با نظریات منحصر به‌فردی که داشت، شاگردان بسیاری را پیرامونش گردآورد. فلسفه او اشراقی‌تر از افلاطون است و گرایش‌های ریاضت‌مندانه دارد.

رحمانی افزود:‌ او در راستای تهذیب نفس، تن به ازدواج نداد و مخالف خوردن گوشت و کشیدن نقاشی از افراد بود. به اعتقاد او، انسان سایه است و نقاشی کشیدن از سایه مفهومی ندارد. اساسا حقیقتی در این دنیا وجود ندارد، بلکه تمام حقایق متعلق به عالم «مثل»‌اند.

این نویسنده ادامه داد: او پیروانی نیز در میان مسلمانان پیدا کرد. فارابی بخش‌هایی از فلسفه او را با فلسفه اسلامی درهم‌آمیخت، به همین علت بسیاری از مسایلی که در فلسفه با آن روبه‌روییم، ریشه در اندیشه افلوطینی دارد. حتی ملاصدرا نیز در بخش‌هایی از فلسفه‌اش نظیر مباحث مربوط به عالم ماده و عالم عقل و نفس از وی تأثیر می‌پذیرد، زیرا بر اساس دیدگاه‌های افلوطین نیز خدا فوق وجود است. او هستی را به سه بخش تقسیم کرد که این امر نشان می‌دهد که عرفان نیز از این اندیشمند تأثیر پذیرفته است.

رحمانی با بیان این که «فلسفه او در فلسفه اسلامی جذب شده است» گفت: شاید به همین دلیل است که نام او نظیر دیگر متفکران تأثیرگذار چندان آشنا نیست. افکار او چنان به اندیشه فلاسفه مسلمان آمیخته است که تشخیص آن چندان آسان نیست. با مطالعه کتاب «متافیزیک ارسطو» می‌توان به بازیابی ریشه‌ها و شناسایی تفکرات او در فلسفه اسلامی پرداخت. مباحث مربوط به عالم «مثل» و «عقل» ریشه عمیقی در اندیشه‌های افلوطین دارند.

وی افزود: چگونگی صدور عوالم عقل و نفس و عالم و ماده از ذات الهی که فارابی مطرح کرده است نیز از موضوعاتی‌اند که توسط افلوطین بسط یافته‌اند و ابن‌سینا نیز از این آرا بهره برد. برای آگاهی از این تأثیر و تأثرات باید به تاریخ فلسفه‌های اسلامی مراجعه کرد، زیرا اندیشمندان به هنگام وام‌گیری از آرای دیگران عادت به ذکر نام نداشتند.

رحمانی ادامه داد: برخی از تفکرات و تأثیرگذار‌های افلوطین را به اشتباه به ارسطو نسبت می‌دهند، در حالی که ارسطو نظری متفاوت با افلوطین درباره عالم ماده دارد. وی عالم ماده را قدیم می‌داند، اما افلوطین این عالم را از سوی خدا می‌پندارد.

کتاب «فلسفه افلوطین» شرحی مفصل به کتاب «فلسفه عرفانی افلوطین» یکی از آثار پیشینم به شمار می‌آید. این کتاب اکنون از سوی موسسه بوستان کتاب در دست چاپ است.
۱۳۸۸/۱۱/۱۷
 مطالب مرتبط 
"کلمه و چیزها" در آرای ویتگنشتاین
دو اثر جدید از آیت‌الله جوادی آملی
کتاب‌‌شناسی سید جمال‌الدین اسد آبادی
تدبری در آرای شیخ صدوق در باب مهدویت
واحد در ادیان مختلف از نگاه "کاپلستون"
"سارتر، فوکو و منطق تاریخی" منتشر شد
به زودی "کشف الاسرار" افضل‌الدین خونجی
مطالعه‌ی تطبیقی اصل ممنوعیت شکنجه در سه نظام حقوقی
وحی و نبوت در نگاه عقل و دین
ریشه‌های دین‌گریزی به چاپ چهارم رسید
امامت و امامان به روایت آیت‌الله امینی
نظام اقتصادی از منظر امام علی‌(ع)
ویتگنشتاین، غزالی‌شناسی و سنت‌گرایی
فراگیری اسلامی در قرن هفتم هجری
چالش‌های فراروی "اخلاق سکولار"
چاپ هشتم "نظام اخلاقی اسلام"
دین‌شناسی از دیدگاه حضرت مهدی(عج)
تعامل با مخالف از نگاه امام موسی صدر
بررسی ماهیت "علم" امام معصوم
رونمایی از اولین دانشنامه کلام اسلامی
چاپ دوم مسائل مستحدثه پزشکی
پژوهشی در تأثیر اخلاق در اجتهاد
رونمایی از نخستین دانشنامه‌ی کلام
پدیدارشناسی کلاسیک و هرمنوتیک دین
"گنجینه مبلغین" کمکی برای طلاب جوان
متن دو زبانه‌ی"الهیات" از "شفا"ی ابن‌سینا
"مقدس و نامقدس" به روایت میرچا الیاده
امام خمینی(ره) و بیداری اسلامی
رونمایی نظریه جوهر فرد از دیدگاه مسلمین
"شفا"ی ابن سینا کتاب درسی آمریکا
جانبدار حقیقت باش / برتراند راسل
مجموعه‌ مقالات و پاره‌های فکر فرهادپور
درآمدی بر روانشناسی تنظیم رفتار
"عبور از خط" پس از سی سال
چاپ دوم "اندیشه سیاسی مسکویه"
نگاهی به "رجعت" یا بازگشت در هنگام ظهور
چیستی ذهن در "درآمدی به فلسفه ذهن"
کارآمدی نظام اسلامی ایران در مسائل زنان
فلسفه مشایی و اشراقی در یونان و ایران
آشتی: اسلام، دموکراسی و غرب
خاتم‌اولیاء از دیدگاه ابن‌عربی و علامه‌آشتیانی
ترجمه‌ی نصر از "گلشن حقیقت"
"شیعه" به‌روایت شیخ جعفر کاشف الغطاء
"معنای زندگی" در فلسفه و کلام اسلامی
بررسی و پژوهشی در آیین مسیحیت
مجلی ‌مرآة المنجی فی ‌الکلام‌ و الحکمتین‌ و التصوّف
تقدیر از برترین آثار پژوهشی طلاب جوان
بررسی "مرآت عشاق، اصطلاحات صوفیان"
نکوداشت علامه رفیعی قزوینی در قم
هستی‌شناسی فلسفی یا شرح تحفة‌الحکیم علامه کمپانی

هم اندیشی
ارسال صفحه به دوستان
چاپ

ادبیاتتاریخ و سیاستدین و فلسفهعلوم انسانیهنرمرجع

بایگانی  
انقلاب اسلامی و هاشمی رفسنجانی
مجذوب امام بودم و برای سؤال کردن از کوچه یخچال قاضی تا حرم دنبال ایشان می‌رفتم. سؤال بهانه بود، دلم می‌خواست ایشان را ببینم. کم‌کم تبادل مسائل سرّی سیاسی در مبارزه بین ما ایجاد شد... سالنامه را قبل از انتشار با 5 تومان پیش‌فروش می‌کردیم و بعد از انتشار 7 تومان می‌فروختیم... اولین بار آیت‌الله خامنه‌ای را در درس خارج مرحوم محقق داماد دیدم.
۱۳۸۸/۱۲/۰۶
حرف‌هایی‌‌که‌‌ شنیده ‌‌نشد/ محمد نوری‌زاد
روزمرّگی بختکی نیست که از آسمان فرود آید... بلکه حاصل قرار گرفتن آدمهای کم بنیه، کم هوش، کم رمق، کم انگیزه، ترسو، و البته پرمدعا بر برخی از منصب‌های مدیریتی‌است... مگر نه اینکه استعدادهای بی‌فرهنگی موجود، فارغ از برنامه‌های جورواجور ما و در زیر لایه‌های زیرین جامعه، سر به کار سامان خود داشته‌اند، در حالی که ما مصرانه، اصرار بر ندیدن و بحساب نیاوردنش داشته‌ایم؟
۱۳۸۸/۱۱/۲۰
3واقعه در 3زمان مختلف / مریم ادیبی
یحیا و بهاء آموخته‌اند که برای بودن باید رفت، پس سفری را شروع می‌کنند که انتهای آن درک بخشی از حقیقت است... یحیا در سفر درونی و بیرونی خود مسیری سخت را طی می‌کند، در بیابان راه را گم می‌کند، سراب می‌بیند... در نهایت به کمک کنیزکی به نام «مستوره» مسیر را پیدا می‌کند...
۱۳۸۸/۱۱/۱۹

بایگانی
هنرمندانی که در سال88 درگذشتند
برندگان "تندیس حافظ" دنیای تصویر
آثار عکاسان و فیلمسازان سینمای جوان نیشابور در نیاوران
"شجریان" عید در لندن است
قیصر 40سال بعد در خانه هنرمندان
چرا انجمن نمایش منحل شد؟!
عکس‌های قدیم شاه عبدالعظیم
کنسرت "نوای کهن" در تالار آسمان
100هزار یورو به بهترین عکاس سال
نمایشگاه "تورهای عکاسی خلاق"
"گنجه درد" برنده‌ی اسکار 2010
دوئت پیانو و آواز کلاسیک نابینایان
بانوان کردی ژیوار درتالار وحدت
قالیچه‌های‌تصویری در گالری گلستان
کنسرت"پریشاد"در فرهنگسرای نیاوران
برنامه‌های رادیو جوان در نوروز89

بایگانی  
خواب تلخ
سمیه کاووسی
خنکای سپیده‌دم دیدار
سارا شخصی
بعد از ظهری، حضرت آدم
ایتالو کالوینو/ رضا قیصریه
نمدی پوش
احمد شاکری
هشت بهشت
محسن حدادی
هفت شهر عشق
روژه ایکور/ ابوالحسن نجفی
کپسول نذری
سید علی موسوی

بایگانی  
گل خورشید برآورده سر از خاور گل
احد ده‌بزرگی
عذاب دوست داشتن تلافی گناهمه
عبدالجبار کاکایی
به تمنا به در خانه‌ی شاه آمده‌ایم
ناصر مکارم شیرازی
با توام دیگر ز دردی بیم نیست
فروغ فرخزاد
سر‌ خمّ‌می سلامت شکند اگر سبویی
فصیح الزمان شیرازی

بایگانی  
اشکال از کروبی است
شهرام شکیبا
آمار کشک نیست
علیرضا ناظر فصیحی
وسیله دفاعی بیولوژیک
پیمان قاسم‌خانی
حرف‌هامان طلاست 30سال...
سعید بیابانکی

بایگانی  
نشستن با کتاب
برای غربت فتح
میان اشک و لبخند
10جلد برگزیده‌ی 2008

بایگانی  
و اینک آخر الزمان...
سمیه کاووسی
مبادا خون سیاوش بر زمین بریزد
مرجان فولادوند
بوی پیراهن یوسف
حسین شرفخانلو

       


پیشنهاد شما
پشت جلد
فهرست
فرم عضویت در خبرنامه‌ی کتاب
مجرمان را پیدا کنند... به وابستگى‏هاى سازمانى آنها هم هیچ نگاه نکنند و باید مجازات شوند...رهبر انقلاب4.6.1388
پایگاه خبری حوزه‌ی هنری
سفارش بدهید: 33355577
"امید و دلواپسی"
اینجا متعلق به شماست
پیوندها
جشنواره سرود و شعارهای امروز انقلاب اسلامی
تحریم تجاری اسرائیل
انجمن حمایت از قربانیان سلاح‌های شیمیایی
درباره‌ی کتاب‌نیوز
روی جلد | پیشنهاد ما | نقد و نظر | بازارچه | کتابخانه | نقطه سر خط | پیشنهاد شما | دیگران | شناسنامه
کلیه حقوق متعلق است به موسسه « میراث اهل قلم » . باز نشر مطالب با ذکر « کتاب نیوز » بلامانع است.
طراحی سایت، هاست(هاستینگ)، ثبت دامنه - رادکام